Kort door de bocht gaat The Grapes of Wrath over een gezin dat het uitgedroogde land ontvlucht op zoek naar werk in het beloofde land, Califonië. De film is een aaneenschakeling van mooie scènes. Op het eerste gezicht gaat de film over een boerenfamilie uit het Amerika van lang geleden, in tweede instantie gaat de film over het leven en de maatschappij van vandaagdedag. Voorbeeldje. Al redelijk in het begin zit een stuk waarin duidelijk wordt waardoor en door wie de boeren van hun land worden gedreven. Wat je toen al zag en tegenwoordig nog veel meer ziet, is hoe machtsconcentraties van een select aantal anonieme have's het leven bepalen van de massa's have-not's.
Een discussie tussen de haveloze boer Muley en een agent die de bezitters vertegenwoordigt:

Agent: I can't help that. All I know is, I got my orders. They told me to tell you to get off, and that's what I'm tellin' ya.
Muley: You mean get off of my own land?
Agent: Now don't go to blamin' me! It ain't my fault.
Muley's son (Hollis Jewell): Who's fault is it?
Agent: You know who owns the land. The Shawnee Land and Cattle Company.
Muley: And who's the Shawnee Land and Cattle Company? Agent: It ain't nobody. It's a company.
Muley's son: They got a President, ain't they? They got somebody who knows what a shotgun's for, ain't they?
Agent: Oh son, it ain't his fault, because the bank tells him what to do.
Muley's son: All right, where's the bank?
Agent: Tulsa. What's the use of pickin' on him? He ain't nothin' but the manager. And he's half-crazy hisself tryin' to keep up with his orders from the East.
Muley: Then who do we shoot?
Agent: Brother, I don't know. If I did, I'd tell ya. I just don't know who's to blame.
Muley: I'm right here to tell you, mister, there ain't nobody gonna push me off my land!

Tal van onderwerpen worden aangesneden. Hier een citaat van de moeder die tegen haar zoon Tom impliciet de gewelddadigheid van de maatschappij aanhaalt, door de vinger te leggen op een tastbare uitwas ervan:
"I was so scared we was goin' away without ya and we'd never see each other again...Did they hurt ya, son? Did they hurt ya and make ya mean mad?...Sometimes they do somethin' to ya. They hurt ya and ya get mad and then ya get mean. Then they hurt ya again and ya get meaner and meaner til you ain't no boy nor man anymore, just a walkin' chunk of mean mad. Did they hurt ya that way son?...Why, I don't want no mean son."

Pure uitbuiting door gewetenloze medemensen, machtsmisbruik door brute politieagenten. Wat je ziet is een onontkoombare onderwerping aan het systeem door misbruik van geld, macht en controle. Maar er wordt ook hoop geboden, door de metafysische inzichten van Tom, een blik in een alternatieve maatschappij en inzichtelijke uitspraken over vrouwen. Er zit ook nog een mooie scène in over het gevaar van de Reds, de communisten, waarin het hysterische argument wordt ontmaskerd waarmee massa's mensen werden lamgeslagen ten tijde van Joseph McCarthy. Je maakt het allemaal mee op reis met de familie Joad, die wat mij betreft symbool staat voor de Amerikaanse maatschappij, belazerd door degenen die de macht naar zich hebben toegetrokken.

Tom Joad (een hoofdrol van Henry Fonda) was zijn tijd ver vooruit. In 1940, toen de laatste aflaatbrieven nog voor een zacht prijsje de deur uitgingen, zei hij al: "Well, maybe it's like Casy says. A fella ain't got a soul of his own, just a little piece of a big soul - the one big soul that belongs to ever'body".

Een laatste citaat uit de film.
Pa: You're the one that keeps us goin', Ma. I ain't no good no more, and I know it. Seems like I spend all my time these days thinkin' how it used to be. Thinkin' of home. I ain't never gonna see it no more.
Ma: Well, Pa. A woman can change better'n a man. A man lives, sorta, well, in jerks. Baby's born and somebody dies, and that's a jerk. He gets a farm or loses it, and that's a jerk. With a woman, it's all in one flow like a stream. Little eddies and waterfalls, but the river it goes right on. A woman looks at it that way.
Pa: Well, maybe, but we sure taken a beatin'.
Ma: I know. That's what makes us tough. Rich fellas come up an' they die an' their kids ain't no good, an' they die out. But we keep a-comin'. We're the people that live. They can't wipe us out. They can't lick us. And we'll go on forever, Pa... 'cause... we're the people.
 

Op de Academy Awards van 1940 'I'd like to thanks the members of the Academy' waren er Oscars voor John Ford (Best Director) en Jane Darwell (Best Supporting Actress). De Best Picture Award ging dat jaar naar Hitchcock's Rebecca. John Steinbeck kreeg de Pulitzer Prize voor zijn boek The Grapes of Wrath. De film won ook de Best Picture van de National Board of Review, USA.
Verschillende artiesten (maar niet eens de bekende groep Diverse Artiesten, die toch zo ontzettend veel nummer op hun naam hebben staan) hebben in Tom Joad hun inspiratie gevonden. Bijvoorbeeld ook Rage Against The Machine met The Ghost Of Tom Joad.

Zie ook deze pagina.

DaanSpeak
Meld je via email aan voor de gratis mailing list.