[Het Engels uit de oorspronkelijke tekst van dit artikel is vertaald door Martin Koeman].
De kritische Amerikaanse auteur Gore Vidal typeert de Verenigde Staten als een land dat al vanaf het prille begin uit was op veroveren. 'Het is een natie van zakkenrollers', zegt hij in de documentaire The Education of Gore Vidal. Voortbordurend op Vidal is onze stelling dat het zakkenrollen de Amerikanen in het bloed zit, maar dat het hier niet ophoudt. De Amerikaanse verovercultuur is tot vlees geworden in de persoon van George Bush. Er zijn meerdere argumenten om die stelling te staven.
(Dit artikel is een direct vervolg van deel 3 in deze serie).

17apr02
Veroveringen: welvaart voor select gezelschap
George W. Bush voert een plutocratisch bewind aan. Dat heeft zo z'n gevolgen. Edward N. Wolff heeft de verdeling van de welvaart in de VS eens goed heeft uitgezocht over de periode vóór Bush. Die situatie wordt er nu Bush het voor het zeggen heeft niet bepaald beter op. Wolff schrijft: 'Al met al kreeg de bovenste 20 procent de grootste voordelen [tussen 1983 en 1998], in het bijzonder de bovenste één procent, van de respectievelijke verdelingen. […] Het eigendom van het investeringsvermogen was in 1998 nog steeds zeer geconcentreerd in handen van de rijken. Ongeveer 90 procent van de totale waarde aan aandelen, obligaties, trusts en eigen vermogen van bedrijven, en ongeveer driekwart van onroerende zaken die niet als eigen woning dienen, waren in handen van de bovenste 10 procent van huishoudens. […] Er is haast geen economische groei doorgedruppeld naar het gemiddelde gezin: haast alle groei in gezinsinkomen en rijkdom is aan de rijkste 20 procent toegekomen.' De bevindingen van deze onderzoeker zijn grafisch weergegeven en geïnterpreteerd: ''Dat wil zeggen dat de bovenste 10% van het land eigenaar is van 70,9% van de rijkdom van dit land!' Bij de interpretatie wordt de vergelijking getrokken met een groep van honderd mensen die honderd dollar moet verdelen: 'De 40 mensen die een ½ cent krijgen, ergeren zich mogelijk een beetje over degene die $38,10 krijgt'.

Veroveringen ten koste van de eigen bevolking
Al de nieuwe vrijheidsbeperkende wetten in Amerika zoals genoemd in de vorige DaanSpeak in deze serie zijn als een juk op een volk dat toch al zwaar heeft ten gevolge van de graai- en verovercultuur. Want de slechte verdeling van de welvaart heeft verschillende kanten. Aan de ene kant is het leuk om te zien hoe zij die onevenredig veel krijgen betaald voor hun arbeid dat geld op spectaculaire wijze weer uitgeven: Hollywood, Las Vegas, lachende mensen, grote huizen en onvoorstelbare welvaart. Maar de praktijk is dat de middenklasse wordt uitgedund en voor het overgrote deel belandt in de onderklasse: jongleren met meerdere baantjes met een onvoorstelbaar laag loon, geen mogelijkheid om terug te vallen op een redelijke uitkering, geen ziektekostenverzekering en maar hopen dat je koelkast het niet begeeft. Het goeie hieraan is dat de Amerikaan dat aan zichzelf wijt en denkt dat hij de Amerikaanse droom heeft verkwanseld, terwijl hij in feite slachtoffer is van anti-kapitalistische monopolies, ongebalanceerde welvaartsverdeling en enorme defensielasten. Die laatste kostenpost had hoger gekund, ware het niet dat de regering bezuinigt op de lonen van soldaten: Zo is te lezen* over het Voedsel voor Kinderenproject, dat voedsel uitdeelt aan gezinnen van reservisten die net Irak hebben gebombardeerd.

Veroveringen ten koste van de democratie
Het maakt Bush niet uit dat met de Irakoorlog bijna iedereen zag wat hij in feite deed, dood en verderf zaaien om de olie veilig te stellen en zijn macht uit te breiden. Iemand met zo veel macht hoeft niet meer te doen dan de eenvoudige leugen te vertellen dat de reden dat Irak wordt aangevallen is om de democratie te herstellen. Het lijkt erop dat Bush erop rekent dat mensen zijn als kikkers die langzaam worden gekookt: ze merken het niet, springen niet tijdig uit de pan en zijn er geweest. Ingrijpende processen gaan langzaam. Wie goed oplet ziet dat de introductie van het waanzinnige concept van het preventief aanvallen van landen deel is van een geheel aan grensverleggende maatregelen. Want vergeet ook niet het bestaan van Echelon, van betalingen die steeds meer electronisch zullen worden gedaan waardoor ook geldstromen onder de controle van de overheid en bedrijfsleven vallen, van de toename van strengere wetten. Deze elementen zijn delen van een bouwwerk dat bij voltooiing een gevangenis zal blijken te zijn. Misschien een bouwproject waar het angstig gemaakte volk zogenaamd zelf om vraagt, maar wel een gebaseerd op leugens. Hoe lang zijn die vol te houden? You can't fool all the people all the time.

Veroveringen ten koste van internationale betrekkingen
Je kunt niet ongebreideld graaien en veroveren zonder dat het fout gaat. Nota bene een lid van de Raad voor Buitenlandse Betrekkingen [Council on Foreign Relations], de club die door samenzweerders als eerste wordt aangemerkt als deel van een geheime wereldregering, waarschuwt Bush: 'Voor het te laat is moet Washington weer gaan hechten aan de beginselen van beheersing, multilateralisme en samenwerking. Anders zullen de van elkaar vervreemde bondgenoten openlijke tegenstanders worden en zal Europa zelfs geen reden zien om zich sterk te maken om voor een nieuw akkoord te werken', aldus Charles Kupchan, hoogleraar internationale betrekkingen aan de universiteit van Georgetown, in de NRC van 10 april.

Verovering op verovering
Pessimisten denken dat met de oorlog tegen Irak de VS definitief de schaamte voorbij zijn en gewoon zullen doorgaan met het openlijk belijden van hun verovercultuur door verder te gaan met het preventief aanvallen van andere landen. Oud CIA-directeur James Woolsey: '[Deze oorlog] zal waarschijnlijk tientallen jaren in beslag nemen. [...] Het is duidelijk dat de terreuroorlog nooit zal ophouden voordat we het Midden-Oosten een ander gezicht geven, en daarmee maken we nu een begin in Irak.' Anderen zeggen dat de oorlog juist nieuwe Bin Ladens zal kweken. Misschien is dat wel deel van de opzet van de oorlog. Want als een ding is gebleken, is dat Bin Laden een zegen is geweest voor de machtspositie van Bush. Niets is slechter voor een machthebber dan vrede en een tevreden bevolking. Woolsey vervolgt: 'Het is een oorlog van vrijheid tegen tirannie'. Met tirannie bedoelt hij ongetwijfelt niet de nieuwe wetten die na 11 september in de VS zijn aangenomen, afluisterysteem Echelon of de belastingverlagingen waar vooral de rijken garen bij spinnen. Woolsey: 'We begrijpen dat we de terroristen, dictators en autocraten zenuwachtig maken'. Dat hij zelf tot het plutocratische establishment hoort, vergeet hij gemakshalve. 'We willen dat ze beseffen dat Amerika de strijd nu aangaat en dat we aan de kant staan van de mensen voor wie ze het meest bang zijn - hun eigen volk', aldus Woolsey in een vertaald artikel in de NRC van 7 april. Typisch voor een voormalig CIA-directeur is dat hij het tegenovergestelde zegt van wat de feiten vertellen: dat niemand meer dan Bush aangeeft door zijn illegale machtsovername en door invoering van vrijheidbeperkende wetten dat hij bang is voor zijn bevolking.

Aan de veroveringen ten onder
Misschien dat de wal het schip keert. Reuters schrijft begin maart: 'Bij haar jaarlijkse controle van de presidentiële begroting, waarvan een voorlopige versie door [persbureau] Reuters werd verkregen, zei het politiek neutrale Bureau voor de Begroting van het Amerikaanse Congres dat het beleid van Bush de $891 miljard aan cumulatieve overschotten die het momenteel voorspelt tussen 2004 en 2013 omzet in een tekort van $1,82 biljoen.' De plannen van Bush 'zullen federale tekorten doen toenemen met meer dan $2,7 biljoen in de loop van de volgende tien jaar, zeiden analisten van het Amerikaanse Congres vrijdag.' 'Europa, en overigens ook instellingen als het IMF, vrezen de destabiliserende werking van het tekortenduo op de wereldeconomie. Hoe lang lukt het de Verenigde Staten nog een groot deel van het wereldwijde spaargeld aan te trekken om de eigen overbestedingen mee te financieren? Gevreesd wordt dat de koers van de Amerikaanse dollar zal kelderen, als de Amerikaanse tekorten de rest van de wereld te veel worden', alsdus de NRC in een voorpagina-artikel* op 14 april.
* login en password: daanspeak

Denk ook aan de belastingverlagingen die Bush wil doorvoeren: 'Het voorstel van Bush betreft $726 miljard, verminderingen waarvan hij zegt dat ze nodig zijn om de economie nieuw leven in te blazen.' De NRC van 10 april: 'De groei van de Amerikaanse economie bleef door alle paardenmiddelen tot nu toe redelijk op peil, en dat garandeerde dat het internationale kapitaal bleef toestromen [is de Irakoorlog dan betaald door de Japanners, vraag DaanSpeak zich af] om het tekort op de betalingsbalans te dekken. Maar wie een stap terug doet om koel te kijken naar wat er aan de hand is, kan niet anders dan schrikken. Zoals [Ken] Rogoff van het IMF het gisteren uitdrukte: 'Stel dat we een ontwikkelingsland onder de loep namen met een groot begrotingstekort op de betalingsbalans, een tekort op de begroting en een wisselkoers die was opgeblazen door de invoer van buitenlands kapitaal. Dan zouden we daar erg ongelukkig mee zijn'.' Men moet sterke benen hebben om de weelde te kunnen dragen, maar als Bush door z'n benen zakt, zakken wij mee...


DaanSpeak
Meld je via email aan voor de gratis mailing list.