Stop de persen

23jan01
'Echalon'
Groot nieuws! We worden massaal afgeluisterd door onze vrienden, de Amerikanen. En zij werken weer samen met anderen, waaronder de Engelsen. Het Journaal deed gisteren zijn kijkers versteld staan, een halfuur ervoor riep het RTL4-nieuws ook al moord en brand, alleen kon de verslaggever zijn onderwerp niet goed uitspreken. Hij had het de hele tijd over Echalon, terwijl het al jaren Echelon heet. Al sinds 1996, toen DaanSpeak er een spectaculair programmavoorstel over had geschreven. Iets te spectaculair waarschijnlijk omdat de omroep in kwestie het niet kon geloven en vroeg of we nog andere onderwerpen hadden. Iets anders dan een spectaculaire scoop over het feit dat al onze telefoontjes, faxen en emails worden afgeluisterd door onze bondgenoten terwijl we geen van allen worden verdacht van een strafbaar feit, anders dan dat we burgers zijn van een vrij land? Ja hoor, iets anders hadden we wel. Laat die scoop maar zitten, die laten we aan de Groene Amsterdammer, ruim een jaar later, dan aan de NRC, weer een jaar later en dan aan het Journaal -belangrijkste nieuwsbron van veel mensen- in 2001.

Bush mantra
Afgelopen zondagavond, dus op de al sinds jaren beste tv-avond, ging het tv-programma Panorama van de BBC over The Accidental President. 'Reportage van Gavin Hewitt over de 'Bush-dynastie'. Ha, denk je dan. Nu zullen we het krijgen; de ontmaskering. Maar al bij de eerste tonen word je wakker, terwijl ze je juist in slaap proberen te sussen. Want het lijkt wel een soort mantra, al voor de derde maal zit DaanSpeak naar dezelfde reportage te kijken. De Twilight Zone van het echte leven.
De eerste maal was geloof ik tijdens een van de uitzendingen over de Amerikaanse verkiezingen. De tweede maal was bij Netwerk, afgelopen donderdag.

Zeg nou zelf, dat klinkt niet gek. Dat vond ook DaanSpeak-lezer X die de reportage ging bekijken waartijdens zijn broek afzakte van de slapte van het geheel. Hij stuurde zijn beklag naar Netwerk; dat ze daar maar even begrijpen dat hij dáár geen geen kijk- en luistergeld voor betaalt! Dit is de reactie die hij terugkreeg:

-- "Henneman, Maria" <maria.henneman@avro.nl> wrote:
geachte [...]
ik deel uw mening niet
uit de documentaire komt het beeld naar voren van
een rijkeluizoon,
alcoholist, die lang een ettertje is geweest en met
een hoop kruiwagens en
geld een loopbaan heeft opgebouwd. Zijn familie en
vrienden waren
buitengewoon openhartig over hem en bepaald niet
vleiend. Wij hebben geen
scherpe politieke analyse over de man gemaakt, dat
hebben we al zo vaak
gedaan, maar wilden juist iets over zijn
persoonlijkheid laten zien. en dat
is ons inziens gelukt. Natuurlijk was er veel meer
te vertellen maar niet
ieder detail hoeft ons inziens vermeld te worden
hoogachtend Maria Henneman
Hoofdredacteur Netwerk

-We zullen niet ingaan op het feit dat een derdeklasser-lagere-school gewapend met een rood pennetje een compleet slagveld had kunnen aanrichten in de reactie van Henneman, we zullen niet ingaan op het feit dat we nog nooit een 'scherpe politieke analyse' van Netwerk over Bush hebben gezien en ook nooit zullen zien, maar dat we 'iets over zijn persoonlijkheid' hebben gezien, daar kunnen we het over eens zijn. Ja, het was erg informatief. Danku Netwerk.
Drie dagen later dus wéér dezelfde beelden, nu dus voor de derde maal op de buis. Dezelfde volgorde van beelden, dezelfde drama-beelden (de blauwe Oldsmobile in Texas), dezelfde voice-over teksten. Soms iets eerder afgesneden (Je hoort Bush Jr. op een verkiezingsfeest ter ere van pa Bush tegen een reporter nu NIET de domme opmerking maken dat het voor hem niet veel mag voorstellen, maar dat het voor zijn vader veel uitmaakt dat die heeft gewonnen).
Ook in dit verhaal weer veel geslijm over de overdonderende vaderliefde van Jr. voor Sr. Het programma van Panorama is aangevuld met beelden van de inauguratie en met een interview met Baker III en iemand anders. Baker weerlegt op geheel eigen wijze en zonder weerwoord dat Bush geen groot licht zou zijn. Hij zegt dat Bush het heel goed deed op Yale, wat niet zo is. Verder niets over Bush' lidmaatschap van Skull & Bones, een club die als netwerk is bedoeld voor ná de universiteit.

Het programma is kritisch, maar met mate. Het is de ultieme truuk die de mond snoert van iedere oprechte criticus.Want iedereen denkt na het zien van een programma als dit dat de pers zijn taak heeft gedaan, maar intussen is het een journalistieke stijl die de PR-medewerkers van Bush zelf hadden toegepast als zij deze reportage hadden gemaakt. Want keurig binnen de lijntjes kritiek geven, geeft een vals gevoel van echte journalistiek. Levensgevaarlijk voor een democratie.
Verder ook èchte kritiek. Er wordt ingegaan op de directe doden die Bush heeft veroorzaakt met de doodstraf en de indirecte doden door de milieuvervuiling. Maar door het overdadig gebruik van zoete ingrediënten wordt deze bittere smaak dermate verdoezeld dat de kijker hem als hapklare brok met gemak kan wegslikken.
Zonder de huidige pers had Bush nooit zo'n grote aanhang had kunnen krijgen. Een waarlijk kritische mainstream pers had hem al in een vroeg stadium ontmaskerd. Had misschien ook de democratie op zijn grondvesten doen schudden tijdens het stelen van de verkiezingen in plaats van het zo goed als bevorderen van de diefstal, zoals nu.

Nog meer journalistiek
Dezelfde avond van de Netwerkuitzending licht voormalig nieuwslezer Joop van Zijl ons op, ehh, in over het verloop van de Koude Oorlog. Het gaat over de illegale hulp van president Ronald Reagan aan de Contra's, maar je krijgt dan weer niets te horen over de vliegtuigen die (erheen met wapens, dat vertellen ze je wel, want dat is de officiële lijn) met drugs vol terugvlogen naar de VS. DaanSpeak heeft zich op een van de belangrijkste Amerikaanse drugs-import-vliegvelden (Mena, Arkansas, ten tijde van gouverneur Bill Clinton) uitgebreid laten voorlichten over deze CIA-drugstransporten (in opdracht van vice-president George Bush) door een belangrijke voormalig CIA-agent, Terry Reed. Hij was slechts een van de agenten die hierover tegen ons getuigden voor onze documentaire.
In een vooruitblik op de volgende Teleac-aflevering van de serie met Van Zijl, blijkt dat we dan kunnen genieten van een aflevering over het feit dat Reagan aan de macht kwam omdat Carter de gijzelaars niet vrij kon krijgen. Niets over de October Surprise waarbij Bush de verkiezingen stal voor Reagan en zichzelf; zie daarvoor deze DaanSpeak  Ook hier weer, de vertrouwde pers-stem vertelt de geschiedenis, verdraait de geschiedenis waar je bijstaat. Na afloop met een groot plakkaat in beeld: Turner, Warner Bros. Dan weet je wel hoe laat het is, 0.20 uur namelijk. DaanSpeak gaat maar naar bed.
 

Laat je voorliegen op DaanSpeak
Meld je via email aan voor de gratis mailing list.