Is Jezus Christus een mythe en zijn leven een metafoor?

Dit artikel is deel van de DaanSpeak-serie Gezondheid

'The greatest cover-up in history'
Jezus Christus is een mythe
en zijn leven een metafoor
1 2

01aug03 - Email dit artikel.
Dit artikel is ook verschenen in een geheel Nederlandstalige versie.
This article is also available in English.
In deze DaanSpeak gaan we in meer detail in op de vraag die centraal stond in het vorige deel van deze serie: Is Jezus Christus een mythe en zijn leven een metafoor? De schrijvers van The Jesus Mysteries denken van wel. Hun boek was Book of the Year bij The Daily Telegraph in 1999; een vijfde van de ruim 300 pagina's bestaat uit noten genoteerd in een klein corps. Het boek is niet uit voorraad leverbaar en we hebben het uiteindelijk in België moeten bestellen, maar desondanks kunnen we tot die tijd toch wat dieper ingaan op de materie dankzij een 'brief overview of the book' in de vorm van een artikel van de auteurs. Hieronder enkele delen.

'On the same spot where the Pope celebrates the Catholic mass, Pagan priests had also celebrated a symbolic meal of bread and wine in memory of their saviour who, just like Jesus, had declared "He who will not eat of my body and drink of my blood, so that he will be made one with me and I with him the same shall not know salvation." When we began to uncover such extraordinary similarities between the story of Jesus and Pagan myth we were stunned.
[...] We have become convinced that the story of Jesus is not the biography of an historical Messiah, but a myth based on perennial Pagan stories. Christianity was not a new and unique revelation but actually a Jewish adaptation of the ancient Pagan Mystery religion.' Om critici voor te zijn, schrijven ze: 'It is firmly based upon the available historical sources and the latest scholarly research. Whilst we hope to have made it accessible to the general reader, we have also included copious notes giving sources, references and greater detail for those who wish to analyse our arguments more thoroughly'.

Verschillende namen, hetzelfde verhaal
Lang voordat er sprake was van Jezus de Christus, waren er mysterieverhalen bekend over een godmens die dood ging en weer opstond, schrijven de auteurs. Hij was in verschillende tijden in verschillende culturen bekend onder verschillende namen. De namen verschilden, maar de verhaalelementen waren steeds dezelfde:
* Osiris-Dionysus is God made flesh, the saviour and 'Son of God'.
* His father is God and his mother is a mortal virgin.
* He is born in a cave or humble cowshed on 25 December before three shepherds.
* He offers his followers the chance to be born again through the rites ot baptism.
* He miraculously turns water into wine at a marriage ceremony.
* He rides triumphantly into town on a donkey while people wave palm leaves to honour him.
* He dies at Eastertime as a sacrifice for the sins of the world.
* After his death he descends to hell, then on the third day he rises from the dead and ascends to heaven in glory.
* His followers await his return as the judge during the Last Days.
* His death and resurrection are celebrated by a ritual meal of bread and wine which symbolize his body and blood. [...] We had collated such a comprehensive body of similarities that there remained hardly any significant elements in the biography of Jesus that we did not find prefigured by the Mysteries. On top of this, we discovered that even Jesus' teachings were not original, but had been anticipated by the Pagan sages!'

Keizer bepaalt: letterlijk nemen Christusverhaal
De auteurs van het boek The Jesus Mysteries, ontdekken door hun onderzoek dat in de eeuwen na Christus twee groepen christenen actief waren: de Gnostici en zij die het Jezusverhaal letterlijk namen. De Gnostici 'claimed to know the secret Inner Mysteries of Christianity which the Literalists did not possess' en werden onderdrukt en verdwenen uiteindelijk, samen met een stapeltje apocriefe boeken, uit de christelijke geschiedenis nadat keizer Constantine het christendom van hen die het verhaal van Christus letterlijk namen met een decreet tot wereldgodsdienst verhief.

De mythe is de vorm, maar het gaat om de inhoud, het doel
De schrijvers vragen zich af: 'Why should we consider the stories of Osiris, Dionysus, Adonis, Attis, Mithras and the other Pagan Mystery saviours as fables, yet come across essentially the same story told in a Jewish context and believe it to be the biography of a carpenter from Bethlehem?' Goed punt. Al duizenden jaren circuleren mythes over godmensen met precies dezelfde details als in het Christusverhaal. Die mythes zijn de vorm bij het doel: innerlijke transformatie. Dat proces van transformatie is opgedeeld en ieder deel heeft een begin, een midden en een eind. Om dit proces kenbaar te maken, is het gevat in een verhaalvorm. Denk maar aan een roman als In de Ban van de Ring of een verhaal als dat over Adam en Eva. Slechts weinigen nemen dat eerste bijbelverhaal vandaag de dag nog letterlijk. Sterker, het getuigt van gebrek aan respect voor de schrijver als je zo'n verhaal -zoals ook bijvoorbeeld Animal Farm- letterlijk zou nemen.

The greatest cover-up in history
De auteurs gaan op verder onderzoek uit naar de waarheid bij het verhaal over Jezus Christus: 'We found ourselves embroiled in a world of schism and power straggles, of forged documents and false identities, of letters that had been edited and added to, and of the wholesale destruction of historical evidence. [...] It was becoming increasingly obvious that we had been deliberately deceived, that the Gnostics were indeed the original Christians, and that their anarchic mysticism had been hijacked by an authoritarian institution which had created from it a dogmatic religion - and then brutally enforced the greatest cover-up in history. [...] We have kept the form, but lost the inner meaning'. De schrijvers eindigen het artikel met de woorden: 'Our hope is that this book can play some small part in reclaiming the true mystical Christian inheritance.' Daarmee doelen ze op het innerlijke mysterie dat ligt verscholen in het uiterlijke mysterie, zoals we dat door het christendom kennen: 'Initiates of the Inner Mysteries had the mystical meaning of the rituals and myths of the Outer Mysteries revealed to them, a process which brought about personal transformation and spiritual enlightenment.' Transformatie na initiatie door een ingewijde.

DaanSpeak
Meld je aan voor de gratis mailing list.