23jul03 - Het Engels uit de oorspronkelijke tekst van dit artikel is vertaald door Martin Koeman.
This article is also available in English.
DaanSpeak neemt ook even vakantie en laat het wereldse gekonkel tijdelijk achter zich. Om vervolgens allerlei duistere zaken over de geestelijke wereld bij te lichten. Het bloed kruipt waar het niet gaan kan. Gisteravond in de herhaling op tv bij Canvas The Son of God van Roel Oostra in de serie The Myths of Mankind. Aan het woord de schrijvers van het boek The Jesus Mysteries die zeggen dat het verhaal over Jezus Christus zoals we dat allemaal kennen tot in detail identiek is aan allerlei oude mythen, zoals die over Mithras, Attis, Osiris en Dionysus. 'Ongetwijfeld zullen zij die de geschiedenis hebben geloofd die aan hen is overgeleverd over de oorsprong van het christendom, geschokt zijn bij de ontdekking dat zij doelbewust zijn voorgelogen', zeggen de schrijvers in een interview.

'Op de plaats waar het Vaticaan nu staat, stond ooit een heidense tempel. [...] Waar vandaag de bijeengekomen gelovigen hun Here Jezus Christus vereren, aanbaden de mensen uit de oudheid een ander Godmens die, net als Jezus, op 25 december in het bijzijn van drie schaapherders op wonderlijke wijze ter wereld was gebracht. In dit eeuwenoude heiligdom hebben heidense congregaties ooit een heidense verlosser verheerlijkt die, net als Jezus, ten hemel zou zijn opgestegen en beloofd zou hebben aan het einde der tijden nogmaals te komen om recht te spreken over de levenden en de doden. Op dezelfde plaats waar de paus de katholieke mis opdraagt, huldigden heidense priesters ook een symbolische maaltijd van brood en wijn ter nagedachtenis aan hun heiland die, net als Jezus, had verklaard: Hij die weigert van mijn lichaam te eten en van mijn bloed te drinken, zodat hij met mijn één wordt en ik met hem, die zal geen redding kennen', zo schrijven Timothy Freke en Peter Gandy in hun boek The Jesus Mysteries. '[Zij] concluderen dat het christelijke geloof in feite was ontworpen als een andere versie van de heidense religie, dat Jezus gewoon een zoveelste variant was op Osiris, Dionysus, Mithras en andere vroegere goden, uitgevonden voor het joodse volk', schrijft Amazon.co.uk

Het verhaal over Christus lijkt op het verhaal over Dionysus
Vergelijk het verhaal van Dionysus eens met dat van Jezus Christus: 'Het is op de volgende manieren vergelijkbaar met het bijbelse verhaal: Dionysus is vleesgeworden God en wordt verwelkomd als de "Verlosser van de Mensheid" en de "Zoon van God"; zijn vader is God en zijn moeder is een sterfelijke maagd die daarna wordt aanbeden als de "Moeder van God"; hij wordt geboren in een koeienstal; hij verjaagt demonen, verandert water in wijn en brengt de doden tot leven; en hij rijdt triomfantelijk de stad in terwijl mensen met palmtakken zwaaien om hem te eren. De datum die door de eerste christenen wordt geëerd als de geboortedag van Jezus was oorspronkelijk die van Dionysus, ook het driedaagse voorjaarsfeest van Dionysus waarbij zijn dood en herrijzenis wordt gevierd, valt samen met het christelijke paasfeest. Het laatste avondmaal en de eucharistie corresponderen met Dionysische riten', schrijft Freke.

Het verhaal over Christus bevat verborgen boodschappen
Volgens Freke en Gandy is 'het verhaal van Jezus [...] een bewust geconstrueerd vehikel voor gecodeerde spirituele leerstellingen die door joodse gnostici zijn voortgebracht. Wij zijn ons hiervan niet bewust, stellen [de auteurs], want de rooms-katholieke kerk heeft bewijsmateriaal omtrent het verband tussen het christendom en de heidense mysteries vernietigd. Zij tonen hun gelijk aan met de presentatie van een onderzoek naar mystieke religies, vooral Griekse, en wijzen op de vele parallellen daartussen [...]', schrijft David Bourquin van California State University. Freke en Gandy gaan ervan uit dat Christus niet heeft bestaan: 'Wij kunnen in het ongewisse debatteren of het op een levend mens was gebaseerd, maar het feit is dat als alles wat nog over is, deze mythische archetypen zijn, die ouder zijn dan het Jezusverhaal en op iemand zijn geprojecteerd, dan nog hebben we maar mythe', zeggen ze tegen CNN.

Leven van Christus is een metafoor
'Het bovennatuurlijke verhaal van Jezus is niet de geschiedenis van een wonderbaarlijke Messias, maar een zorgvuldig geconstrueerde spirituele allegorie die is ontworpen om ingewijden te begeleiden op een reis van mystieke ontdekkingen', schrijft CNN samenvattend. In de documentaire The Son of God zeggen Freke en Gandy dat het verhaal van Christus een metafoor is voor de persoonlijke transformatie, zoals al aangegeven door Plato die aangaf dat je je moet omdraaien om te zien dat de schaduwen op de grotwand niet de werkelijkheid zijn. Door initiatie kun je je omdraaien en kom je tot transformatie. Dat is de innerlijke mystieke ervaring van de uiterlijke mystiek, zoals wordt weergegeven in het leven van Jezus, die door te sterven transformeert. Net als Dionysus die tot een god wordt.

Christelijk geloof gaat tegenwoordig over vorm in plaats van inhoud
Met het geloof in de persoon van Jezus Christus is de wereld de mist in gegaan, volgens de auteurs. Het gaat dan om de vorm in plaats van de inhoud. De inhoud waar alles om zou moeten draaien, is de innerlijke transformatie. '[...] zodra je het eenmaal als mythe gaat zien, kan iedereen zijn eigen versie van Jezus hebben, want het gaat om het zoeken naar een relatie met een mythisch archetype, niet om meningsverschillen omtrent geschiedenis", zegt Freke in een interview met CNN. 'Georganiseerde religie houdt zich vaak alleen bezig met het behoud en de rechtvaardiging van de status-quo. Dit is ironisch daar religies vaak worden begonnen door mystici die vurige critici zijn van geïnstitutionaliseerde religie. Zoals wij uiteenzetten in The Jesus Mysteries, was de oorspronkelijke boodschap van het christendom er een van persoonlijke bevrijding en verlossing. [...] In het oorspronkelijke christendom ging het er niet om een 'christen' te zijn maar om een 'Christus' te worden door begrip van de geheime leer die gecodeerd in de Jezusmythe zit. [...] Toen het christendom echter als de enige religie van het Romeinse keizerrijk werd aangenomen, werd zij omgezet in een boodschap van terreur en intimidatie', zeggen de schrijvers in een ander interessant interview.

Doel boek is duidelijk maken: christendom moet gaan om inhoud in plaats van vorm
In datzelfde interview: 'Voor ons zijn alle vormen van spiritualiteit verschillende paden naar de top van dezelfde berg van de Waarheid. Wat veel christenen ervan weerhoudt dit te zien, is dat zij geloven dat Jezus een historisch personage was die de enige Zoon van God was. Onze hoop is dat als christenen kunnen zien dat het Jezusverhaal eigenlijk een andere versie is van een steeds weer terugkerende mythe, zij er mogelijk toe kunnen komen hun spirituele traditie niet meer te zien als in strijd met het heidendom, en sterker nog, met alle andere vormen van spiritualiteit'. Er leiden kortom meer wegen naar Rome, en vooral daar weer vandaan. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Timothy Freke meerdere boeken heeft geschreven over allerlei vormen van spiritualiteit in zijn zoektoch naar de inhoud. Een zoektocht waar DaanSpeak wel sympathie voor heeft.

Kritiek op het boek in deze recensie door CNN.
Een deel uit het boek.
Door de uitgever geselecteerde recensies.
In Nederland werd de aflevering The Son of God in de serie The Myths of Mankind uitgezonden door Teleac. Het is bij Teleac onbekend wanneer de serie wordt herhaald.

DaanSpeak
Meld je aan voor de gratis mailing list.