09mei04 - Email dit artikel.
Dit artikel is ook verschenen in een geheel Nederlandstalige versie.
De Britse en Amerikaanse foto's uit de SM-kelders van Saddam/de VS schokken de wereld; het is nieuws, maar is het nieuw? Bepaald niet. Was het te verwachten dat dit zou gebeuren? Zeer zeker.

Nature of nurture? Allebei. Denk bij nature aan het beroemde experiment van Philip Zimbardo dat vroegtijdig moest worden afgebroken omdat de studenten die gevangenbewaarders speelden in no time hun medestudenten in hun rol als gevangenen begonnen te misbruiken. Denk ook aan de uitspraak deze week in de VPRO-gids van Kate Adie, een van de beroemdste oorlogsverslaggevers: 'In Amerika is het leger het afvoerputje van de samenleving. De soldaten hebben werkelijk nauwelijks een idee waar ze mee bezig zijn.' Het zijn natuurlijk niet de meest gesofistikeerde Amerikaanse burgers die daar in Irak met een geweer in hun hand de Westerse vrijheden over de wereld verspreiden. Helaas is het zo dat aan de top van de hiërarchie hetzelfde afvoerputje regeert: Een president die niet leest, het liefst alleen naar het sportkanaal kijkt en iedere zin die hij uitspreekt voorziet van allerlei komma's die er niet staan. En dan hebben we het alleen nog maar over de buitenkant. Van binnen is het alleen nog maar erger; met Bush hebben we het absolute morele dieptepunt bereikt. Doordrongen van dood en geweld, is Bush een schepsel van zijn cultuur. Dit is iets wat we hebben behandeld in onze vierdelige serie Wie is George W. Bush?, maar ook in dit artikel zullen we laten zien dat wat nu in Irak gebeurt niet zo ongewoon is als het lijkt: nature ja, maar vooral ook nurture die nature is geworden.


Martelpraktijken Irak afkomstig uit Brits lesmateriaal R2I
Zodra de digitale foto's bekend werden, sprak Tony Blair zijn afschuw uit, maar uit een artikel van The Guardian blijkt dat de martelpraktijken afkomstig zijn uit Brits martellesmateriaal, genaamd R2I. The Guardian schrijft: 'The sexual humiliation of Iraqi prisoners at Abu Ghraib prison was not an invention of maverick guards, but part of a system of ill-treatment and degradation used by special forces soldiers that is now being disseminated among ordinary troops and contractors [zowel Brits als Amerikaans] who do not know what they are doing, according to British military sources. The techniques devised in the system, called R2I - resistance to interrogation - match the crude exploitation and abuse of prisoners at the Abu Ghraib jail in Baghdad. [...] Using sexual jibes and degradation, along with stripping naked, is one of the methods taught on both sides of the Atlantic under the slogan "prolong the shock of capture"', aldus een 'former British special forces officer who returned last week from Iraq'. 'Female guards were used to taunt male prisoners sexually and at British training sessions when female candidates were undergoing resistance training they would be subject to lesbian jibes.' Sommigen liepen weg bij de training omdat ze het niet meer aankonden, zegt de special-forcesagent. Ook zegt hij dat het nu in Irak misloopt omdat de Britse martelinstructies niet vakkundig worden uitgevoerd. De CIA heeft in het verleden ook martellesmateriaal intern uitgegeven, bekend onder de naam Kubark.

Ook orders tot martelen zijn officieel
Niet alleen wordt in Irak gebruikt gemaakt van officiële marteltechnieken, ook de opdrachten tot uitvoering komen van officiële zijde. 'Reservist Tells of Orders From Intelligence Officers', kopt de Washington Post. De reservist in kwestie, Sabrina D. Harman, vertelt dat haar door 'Army military intelligence officers, from CIA operatives and from civilian contractors' werd opgedragen 'to keep them awake, make it hell so they would talk'. Haar moeder, 'watched Defense Secretary Donald H. Rumsfeld testify, she called her daughter a "scapegoat." "They're passing the buck, putting it all on the little kids," she said. "That's what makes me so mad."' En het was zo'n lief meisje: '"She has this . . . attitude that she is going to save the world"'. Haar dochter is degene die ondermeer verantwoordelijk is voor de foto van de man op de doos met de electriciteitsdraden aan zijn handen en penis. Ze had hem verteld dat hij zou worden geëlectrocuteerd als hij van de doos zou vallen.

Wat in Irak gebeurt is aan de orde van de dag in Amerikaanse gevangenissen
De martelpraktijken zijn voor een deel ook een exportproduct van wat plaatsvindt in Amerikaanse gevangenissen. Een soldaat die nu in staat van beschuldiging is gesteld is 'Specialist Charles A. Graner Jr. [...] a guard at one of Pennsylvania's most heavily secured death row prisons, accused by his former wife of violent behavior', schrijft (inloggen met: daanspeak) The New York Times. 'Two years after he arrived at Greene, the prison was at the center of an abuse scandal'. Ook thuis zaten zijn handen los, vandaar de klachten van zijn ex. 'Sergeant Frederick, whom military investigators have accused of overseeing much of the abuse at Abu Ghraib, works as a corrections officer at the Buckingham Correctional Center in central Virginia, a medium-security prison. Over de omstandigheden in Amerikaanse gevangenissen hebben we eerder geschreven dat daar een op de vijf mannen wordt verkracht.
'Mistreatment of Prisoners Is Called Routine in U.S.', kopte (inloggen met: daanspeak) The New York Times gisteren. De voorbeelden van mishandelingen in Amerikaanse gevangenissen kun je precies leggen over die in Irak: vernederingen met behulp van ondermeer vrouwenondergoed, mishandelingen, verkrachtingen, zwarte kappen over hoofden. 'The corrections experts say that some of the worst abuses have occurred in Texas, whose prisons were under a federal consent decree during much of the time President Bush was governor [...]. The experts also point out that the man who directed the reopening of the Abu Ghraib prison in Iraq last year and trained the guards there resigned under pressure as director of the Utah Department of Corrections in 1997 after an inmate died while shackled to a restraining chair for 16 hours. The inmate, who suffered from schizophrenia, was kept naked the whole time. The Utah official, Lane McCotter, later became an executive of a private prison company, one of whose jails was under investigation by the Justice Department when he was sent to Iraq as part of a team of prison officials, judges, prosecutors and police chiefs picked by Attorney General John Ashcroft to rebuild the country's criminal justice system.'

Mensenrechtenorganisaties kapittelen VS
'In recent years the United States has been charged by the UN and also by human rights organizations such as Human Rights Watch and Amnesty International with tolerating torture in US prisons', schrijft CounterPunch in een artikel onder de kop 'Torture, As American as Apple Pie'. Het artikel gaat uitgebreid in op het geïnstitutionaliseerde karakter van marteling en ander geweld door de CIA en in Amerikaanse gevangenissen. In dit verband is het ook aardig eens de 'Full text of Human Rights Record of the US in 2003' te lezen, geschreven nota bene door een bekend martelland: China (hoewel moraalridder Balkenende daar heel anders over denkt; misschien moet hij zichzelf eens uitnodigen bij een Chinese martelsessie). Met Westerse bronnen slaat het Chinese rapport de VS zo hard om de oren dat lezen bijna pijn doet.

Dit soort martelfoto's is van alle tijden
De Britse en Amerikaanse foto's krijgen nu veel aandacht, maar al kort na het begin van de Irakoorlog kwamen de eerste martelfoto's boven water. Erop was te zien hoe Iraakse soldaten werden gemarteld en seksueel misbruikt door Britse soldaten. 'My horror at PoW sex abuse pics', was de kop boven een artikel in The Sun waarin zelfs een van de foto's grafisch was nagebootst. Gezien de omschrijvingen van wat er op de foto's stond, lijken ze tot in detail op de recent getoonde Amerikaanse foto's. Niets nieuws onder de zon. Zegt ook onderzoeksjournalist en oorlogverslaggever John Pilger: Torture is news but it's not new. Hij zag dit soort foto's al in de jaren zestig, niet in de krant, maar aan de muur van correspondenten, werkzaam voor de grote nieuwsbedrijven. De foto's werden niet gepubliceerd. Pilger: 'I was struck by the similarity of displays on many of their office pinboards. "That's where we hang our conscience," said an agency photographer. There were photographs of dismembered bodies, of soldiers holding up severed ears and testicles and of the actual moments of torture. There were men and women being beaten to death, and drowned, and humiliated in stomach-turning ways'. Het artikel gaat heel interessant in op het -vaak rascistische- aspect van de ontmenselijking van de vijand, door door hen voor te stellen als dieren die moeten worden uitgeroeid. Idee-fixes die volgens DaanSpeak afkomstig zijn als gevolg van valse voorlichting; zonder die valse voorlichting komt een mens niet zo makkelijk tot dit soort gedachten. Vandaar het belang van het presenteren van de juiste feiten.

Slachtoffers getuigen van verschrikkingen
'[...] early accounts [van al zes maanden geleden] by freed prisoners, reported by the Associated Press last fall, told of detainees punished by hours lying bound in the sun; being attacked by dogs; being deprived of sufficient water; spending days with hoods over their heads', schrijft Dow Jones gisteren. 'Mr Talah, first interviewed by The Independent on Sunday, claims each of the detainees was given the name of a famous footballer, such as Marco Van Basten or Ruud Gullit, and they were beaten if they failed to remember it.' De Engelse tv-zender ITV komt met het verhaal van 'a girl as young as 12 [who] was stripped and beaten by military personnel'. (Zie ook het Taguba-rapport voor officiële details over de martelpraktijken in Irak en zie in dit nagekomen bericht van september 2004 het eerste getuigenis van een vrouwelijke Abu-Ghraibgevangene).
Dow Jones: 'Friday, in an unusual public statement, the international Red Cross agreed, disclosing that its inspectors last year found a "broad pattern" of abuse. [...] Last summer, when temperatures topped 120, guards struck one man at Camp Cropper with an "electric stick" because he was slow carrying water, and then "tied his hands and put him in the sun for three hours," said Ziad Tarik, 24. This punishment in "The Garden" also was recounted by others: being made to lie bound in the sun for hours on a patch of sand enclosed by razor-wire, even for such lesser infractions as shouting to the next tent or stealing food. [...] "They used to hit people and turn dogs loose on them," said Saad, 36, the third Naif brother, who spent 2 1/2 months in Abu Ghraib. "They used to humble people by putting nylon bags over their heads, for three days, with their hands tied up. I know one who died because he couldn't breathe." [...] "Innocent women were kept for months in the same clothes. I saw a woman about 80 years old - her hands were tied up and she was lying in the dust," he said. Hassan Naif recalled a day at Camp Cropper when a man saw his sister being punished by being stretched out bound in the sun. He angrily tried to cross the razor wire ringing his tent, "and they shot him in the shoulder," he said. Saad Naif said he saw another prisoner shot dead when he approached the wire at Abu Ghraib.' Het zijn verhalen die belletjes doen rinkelen die wel verder teruggaan dan de jaren zestig...

-De Abu Ghraib-gevangenis blijft open en Rumsfeld houdt zijn baan.