'Amerikanen maakten met Echelon L&H kapot'

Jo Lernout van Lernout en Hauspie:
'Amerikanen maakten met Echelon L&H kapot'
Echelon 1 2 3 4 5 6

30mrt02
Een van de grootste spetters rond het uiteenspatten van de zeepbel van de dotcom-economie kwam van het faillisement van spraaktechnologiebedrijf L&H, Lernout & Hauspie. Tot in de hoogste kringen had men aandelen in dit Belgische bedrijf. Het was de lieveling van de beursgoeroes en niemand had het plotselinge faillisement voorzien. Het Belgische tijdschrift HUMO [3210] had medio maart een opmerkelijk interview met mede-oprichter Jo Lernout. Hieronder enkele citaten.

'Jo Lerout, destijds samen met Pol Hauspie de grote baas va het ter ziele gegane spraaktechnologiebedrijf Lernout en Hauspie (L&H), is er van overtuigd dat het falliet van zijn troetelkind een rechtstreeks gevolg is van de handels- en communicatieoorlog die nu al tussen Europa en Amerika woedt. Voor Lernhout is het vrijwel zeker dat L&H indertijd door de Amerikanen werd afgeluisterd. De aandachtige lezer weze gewaarschuwd: het gevaar is niet denkbeeldig dat Jo Lernout met zijn uitval boven alles het oppoetsen van zijn eigen geschonden imago voor ogen heeft. Wij kennen zo stilletjesaan onze pappenheimers! Maar dat neemt niet weg dat hij een tip van de wel zeer onfrisse sluier ligt.

HUMO: Vorig jaar stond de Europese Commissie in rep en roer omtrent Echelon. Maar ik wed dat u al veel eerder op de hoogte was. LERNOUT: Wij waren al meer dan twee jaar op de hoogte van Echelon, simpelweg omdat L&H over technologie beschikte die nuttig kon zijn voor iedere grote inlichtingendienst. Dat is het ironische, ja, het cynische van de hele zaak: wij ontwikkelden mischien wel apparaten waarmee wij zelf werden bespionneerd. Wij werden met onze eigen technologie afgeluisterd (lacht). Nu ja, we hadden het kunnen weten: het was al langer bekend dat Echelon verder ging dan alleen maar het bestrijden van terrorisme en drugssmokkel, waarmee de Amerikanen altijd komen aandraven. Het was voor ons toen al zonneklaar dat Echelon aan regelrechte bedrijfsspionnage deed, in verschillende landen.

HUMO: Wat maakte L&H dan wel zo'n interessant doelwit voor de Amerikanen?
LEROUT: We hadden bijvoorbeeld een machine ontwikkeld die in staat was grote hoeveelheden afgeluisterde telefoongesprekken om te zetten in opzoekbare teksten. Vanaf het begin hadden wij een vermoeden dat de Amerikanen ons bespionneerden - maar harde bewijzen hadden we niet. Ik wacht op de onderzoeksjournalist die dat eens grondig uitpluist.
[...]
Ach, er was veel meer aan de hand. Een, wij kopen Dictaphone, een Amerikaans bedrijf dat onder andere een bijzondere soort digitale recorders produceert, computers die stemmen digitaal kunnen opnemen en op het opgeslagen materiaal zoekopdrachten kunnen uitvoeren. Dictaphone leverde die digitale recorders aan het Pentagon - ze waren er als het ware huisleverancier. De kelders van het Pentagon staan vol met Dictaphone-apparatuur. Twee: Dragon, ook alweer een Amerikaans bedrijf dat door L&H was overgenomen, had een nieuwe technologie ontwikkeld, die audio mining heet. Daarmee kun je grote hoeveelheden spraak omzetten in tekst - en op die tekst kun je ook weer zoekcommando¹s loslaten. Ik kan bijvoorbeeld jouw telefoons afluisteren en opnemen en de machine vervolgens laten zoeken naar iedere keer dat het woord 'Jo Lernout' in die telefoontjes voorkomt (lacht). Het is precies op die manier dat Echelon werkt: alle mails, alle faxen, alle telefoongesprekken en noem maar op worden opgeslagen, en dan beginnen de zoekrobots, aan de hand van 'sleutelwoorden', die hele brij door te ploegen.
[...]
Drie: wij hadden ook een stukje technologie overgekocht van de Carnegie Mellon University in Pittsburgh. Professor Alex Waibel had daar een spinn off-bedrijfje, ISI, dat een methode had ontwikkeld om met digitale camera's beelden van pratende mensen op te slaan en vervolgens met spraaktechnologie te identificeren wie er precies gesproken had. [...] Vier: [...Wij hadden] Aptec opgekocht, een bedrijfje dat vlak naast het Pentagon lag en uitstekende [automatische] vertalingen leverde van het Arabisch naar het Engels, van het Koreaans naar het Engels, en omgekeerd. Ik vermoed dat de Amerikanen toen paranoide zijn begonnen te worden: waarom, for Christ's sake, kochten die Belgen al dat soort technologie op? Niet lang nadat we Dragon en Dictaphone hadden overgenomen, is de top van Dragon in Washington ontboden om er uitleg te komen verschaffen over waarom zij zich door 'die Belgen' had laten overkopen. Janet Baker (medestichter van Dragon, red.) heeft toen, letterlijk, vernomen 'dat L&H opzettelijk met Arabisch geld een hogere omzet creeerde om de koers op te drijven en zo Amerikaanse toptechnologie te kunnen overnemen.' Dat was je reinste waanzin natuurlijk.

[...]

Aptect, het bedrijfje dat wij bij het Pentaon hadden opgekocht, was deels gesponsord door de CIA - de CIA heeft een heus fonds voor zulke kleine bedrijfjes. En de lui van Aptec bleven na onze aankoop ook verder werken voor de CIA. Wij hadden daar geen enkel probleem mee, integendeel: de Amerikaanse overheid was voor ons een klant als een andere.
HUMO: Bent u ooit rechtstreeks benaderd door mensen van de National Security Agency (NSA), de CIA of weet ik het welke inlichtingen- of veiligheidsdienst, om speciaal voor hen nieuwe producten te ontwikkelen of aan te passen?
LERNOUT: Aptec had, voor wij hen kochten, wel degelijk zulke opdrachten gerkegen. En Dragon had een zeer specifiek verzoek gekregen om de technologie van audio mining verder te ontwikkelen. Maar zelf ben ik niet benaderd.

[...]

[...P]rofessor Waibel heeft mij zelf verteld dat hij door de CIA op het matje is geroepen: 'What the fuck do you think you are to sell your soul to those Belgian assholes! [...]' Letterlijk hè.
HUMO: De grote teleurgang van L&H begon eigenlijk met een artikel in The Wall Street Journal, waarin u werd beticht van het 'masseren' van uw winsten. Ook daar vermoedt u, zo verneem ik, een machinatie van de Amerikaanse inlichtingendiensten achter. Of is dat ook een cowboyverhaal?
LERNOUT: Helemaal niet! Ik geloof rotsvast dat het zo is gebeurd. Nogmaals: ik heb geen harde bewijzen, maar als je alles op een rijtje zet, kan het gewoon niet anders. Als de Amerikanen zo furieus waren omdat wij door de CIA gesponsorde technologie hadden opgekocht, en omdat wij voor hen nuttige technologie ontwikkelden, kon het niet anders of L&H werd afgeluisterd. En daarbovenop kwamen dan nog eens de onwaarschijnlijk giftige aanvallen van The Wall Street Journal.

Toen L&H het steeds moeilijker kreeg, stelden wij John Duerden, vormalig topman van Dictaphone, aan tot CEO. Die man kreeg enkele stevige reddingsboeien toegegooid om L&H weer vlot te krijgen. Zo kreeg hij, in de herfst van het jaar 2000, een bod van 200 miljoen dollar op ons vertaalbureau Mendez. Maar Duerden wilde vreemd genoeg niet ingaan op die aanbieding: hij weigerde simpelweg de reddingsboei. Dat stoorde mij mateloos.
HUMO: Duerden lekte naar het schijnt ook regelmatig informatie vaan The Wall Street Journal?
LERNOUT: Dat was algemeen bekend. [...], wij hebben hem tenslotte buitengezet [/uiteindelijk ontslagen].

HUMO: Microsoft bezat op een bepaald moment 7 procent van de aandelen van L&H. Het is algemeen geweten dat het door Microsoft ontwikkelde besturingssysteem Windows helemaal op maat van de CIA en NS is gesneden, zodat die diensten moeiteloos hun afluisterwerk kunnen doen. [...]
HUMO: U klinkt monter en opgewekt. Strijdbaar zelfs.
LERNOUT: Ach, er blijven zoveel vragen open. Neem nu de Temic-deal [...] voor 300 miljoen dollar! Die deal is door Phillipe Bodson (de laatste CEO van L&H, red.) zomaar afgeschoten. Waarom? Wat is er achter de schermen allemaal gebeurd? Het is toch wel vreemd dat Bodson een bod van 300 miljoen dollar zomaar aan zich voorbij laat gaan. Onverklaarbaar! En dan het businessplan van Bodson. Rechter Handschoewerker verleende ons in oktober 2001 een verlenging met negen maanden van het gerechterlijk concordaat [...]. Dat was een enorme, onverhoopte meevaller. En wat doet Bodson? Hij gaat tegen dat vonnis in beroep! Onverklaarbaar! [...] Later heb ik vernomen dat het manouvre van Bodson is gebeurd onder druk van de VS. [...] De VS wilde L&H kapot. Punt.

Bodson heeft de besprekingen voor de verkoop van Mendez opzettelijk zo lang laten aanslepen dat het vertaalbureau uiteindelijk voor een prikje is weggegaan. Naar de Amerikanen natuurlijk. [...] De kroontechnologie van L&H is verkocht voor elf miljoen dollar! Terwijl voor een deel van diezelfde kroontechnologie, met 150 werknemers, Temic amper enkele maanden voordien 300 miljoen dollar had geboden. En daar was Bodson dus niet op in gegaan.

[...]

Als ik alles op een rijtje zet - het afluisteren door Echelon, de berichten in The Wall Street Journal, het gedrag van Duerden en het gedrag van Bodson - dan is mijn conclusie duidelijk: de Amerikanen wilden L&H kapotmaken en vervolgens voor een prikje opkopen. [...] Maar begin maar eens te procederen tegen de CIA of de NSA. Ik ben geen Don Quichotte, ik heb geen zin in een gevecht tegen windmolens'.

DaanSpeak
Meld je via email aan voor de gratis mailing list.